Teknik ve hukuki çerçeve
Bu hizmet; yasal yükümlülükler, teknik düzenlemeler ve operasyonel uygulamadan oluşan bir çerçeve içinde yürütülür. Bu ayrım önemlidir, çünkü sorumluluğun kimde olduğunu belirler.
- HACCP ve sorumluluk
- (AT) 852/2004 sayılı Tüzük bağlayıcı AB hukukudur. Gıda işletmecisini HACCP ilkelerine göre yöntemler kurmak, uygulamak ve sürdürmekle yükümlü kılar ve mekânların, donanımın ve ekipmanın temizlenmesini, gerektiğinde dezenfekte edilmesini ister. Bu sistemin işlemesinin sorumluluğunu temizlik hizmeti sağlayıcısı değil, işletmeci taşır. Temizliği ve dokümantasyonu sağlayan bir hizmet sağlayıcı sistemi destekler; sistemin yerini almaz. Tesisin üretime açılması onayı işletmede kalır.
- Sık karıştırılan üç düzey
- Bağlayıcı hukuk, HACCP gereklilikleriyle (AT) 852/2004 sayılı Tüzük'tür. Alman standardı DIN 10516 ise özel bir normdur („Lebensmittelhygiene – Reinigung und Desinfektion“; Türkçesi: gıda hijyeni – temizlik ve dezenfeksiyon): yalnızca sözleşme, hukuki atıf veya karine etkisi yoluyla bağlayıcı olur. IFS Food ve BRCGS, perakendenin özel belgelendirme planlarıdır; bir müşteriyle yapılan tedarik sözleşmesi üzerinden işler, yasa olarak değil. Bunları yasal olarak zorunlu diye adlandıran, pazara erişimi hukuki durumla karıştırır. Tüm normlar için: Normun tam metni üzerinden uzman incelemesi gereklidir.
- Maddeler ve malzemeler
- Dezenfeksiyon maddeleri, Biyosidal Ürünler Tüzüğü (AB) 528/2012 uyarınca onaylı ve ilgili kullanım için belirlenmiş olmalıdır; işletmede somut olarak hangi maddelerin izinli olduğu, işi veren tarafın tehlikeli madde ve hijyen dokümantasyonundan çıkar. Klorür içeren temizleyiciler paslanmaz çeliğin pasivasyon tabakasına zarar verebilir; yanlış konsantrasyonlar ve çok uzun etki süreleri, sonradan korozyon ve çentik olarak geri dönen çukurlaşma oluşturur. Güvenlik bilgi formları ve dozaj talimatları iş belgelerine aittir.
- Validasyon ve verifikasyon
- Validasyon, belirlenmiş bir yöntemin belirlenmiş koşullar altında hedefe ulaştığını kanıtlar. Verifikasyon, işleyiş sırasında yöntemin hâlâ aynı biçimde uygulanıp uygulanmadığını ve etki edip etmediğini kontrol eder. İki kavram sıklıkla aynı anlamda kullanılır, ama farklı kanıtları ifade eder. Uygulama saparsa – daha kısa temas süresi, başka konsantrasyon, zaman baskısı nedeniyle değiştirilmiş sıra – tesis dıştan temiz görünse bile validasyon artık geçerli değildir.
- Aerosoller ve yöntem seçimi
- Yüksek basınçlı temizlik üretim odalarında otomatik olarak en iyi yöntem değildir: mikroorganizmaları ve kalıntıları aerosol yoluyla yayabilir ve soğuk ile kuru bölgelerde ayrıca ortama su taşır. Açık ürün bölgelerinde ve soğuk odalarda aerosol oluşturmayan veya kuru yöntemler sıklıkla teknik açıdan daha uygun seçimdir. Bu nedenle yöntem kararı, işi veren tarafla yapılan mutabakata ve onun risk değerlendirmesine aittir.
- Personel ve bilgilendirme
- Hijyen eğitimleri ve Enfeksiyondan Korunma Yasası uyarınca yapılan bilgilendirmeler işletmecinin hijyen sistemine aittir; renk kodlu araçlar ve hijyen bölgesi başına ayrı cihaz setleri yerleşik uygulamadır. İhale şartnamesinde, görevlendirilen personelden hangi kanıtları beklediğinizi – talimatlandırmalar, hijyen eğitimleri, bölgeleriniz için giriş yetkileri – belirleyin ve bunları sözleşme öncesinde isteyin. Böylece gereklilik, sonradan konuşulmak yerine sözleşmede yer alır.
Burada adı geçen düzenlemeler işin nasıl yürütüleceğine ilişkin gereklilikleri açıklar – BREREI'nin sahip olduğu bir sertifika anlamına gelmez. VDI ve DIN standartlarının tam metinleri ücretlidir ve elimizde bulunmuyordu; bir ifade standardın ayrıntısına değindiğinde bu durum ilgili yerde belirtilmiştir.